TÌNH HUỐNG 12: QUẢNG CÁO SAI SỰ THẬT THUỐC BỔ & CROSS-BORDER PAYMENT

  · TÌNH HUỐNG 12: QUẢNG CÁO SAI SỰ THẬT THUỐC BỔ & CROSS-BORDER PAYMENT

· NHIỆM VỤ BÀI LUẬN

· Phân tích rủi ro cross-border payment trong dược phẩm.

o Khó kiểm soát chất lượng: Dược phẩm là mặt hàng nhạy cảm, yêu cầu các quy trình kiểm định nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường. Khi thanh toán cross-border, các cơ quan quản lý khó có thể theo dõi nguồn gốc, chất lượng, và các giấy phép của sản phẩm.

o Lách luật: Các công ty có thể dễ dàng lách luật ở quốc gia sở tại bằng cách bán các sản phẩm chưa được cấp phép hoặc không đủ điều kiện qua các nền tảng thanh toán quốc tế như PayPal, Stripe. Việc quảng cáo và thanh toán qua các nền tảng này không yêu cầu phải kiểm tra chứng nhận hay chứng cứ pháp lý tại quốc gia nhận hàng.

o Rủi ro về pháp lý: Việc thiếu một cơ chế pháp lý thống nhất và bảo vệ người tiêu dùng khiến các vụ tranh chấp rất khó giải quyết, dẫn đến tổn thất cho cả người tiêu dùng lẫn các cơ quan quản lý.

· Xem xét khả năng VN can thiệp PayPal/Stripe.

· Khó khăn trong can thiệp:

· Tính chất quốc tế của PayPal/Stripe: Đây là các dịch vụ thanh toán quốc tế, hoạt động theo quy định và luật pháp của các quốc gia mà chúng đăng ký. Chính phủ Việt Nam có thể không có quyền hạn trực tiếp để can thiệp vào các giao dịch diễn ra trên nền tảng này, trừ khi có sự phối hợp với các cơ quan quốc tế.

· Hiệp định quốc tế: Nếu Việt Nam muốn yêu cầu can thiệp từ PayPal hay Stripe, cần có cơ sở pháp lý rõ ràng. Có thể đàm phán qua các hiệp định quốc tế như WTO, nhưng việc áp dụng hiệu quả là rất khó khăn

· Đề xuất cơ chế bảo vệ người tiêu dùng.

o Tăng cường kiểm soát nội dung quảng cáo xuyên biên giới: Yêu cầu các nền tảng như Facebook, Google tuân thủ luật quảng cáo VN.

o Xây dựng danh sách "cảnh báo" sản phẩm vi phạm: Do Bộ Y tế công bố công khai, giúp người dân nhận diện sản phẩm không an toàn.

o Cơ chế hoàn tiền xuyên biên giới: Phối hợp với các cổng thanh toán để thiết lập quy trình xử lý hoàn tiền nếu phát hiện vi phạm.

o Yêu cầu khai báo sản phẩm dược xuyên biên giới: Áp dụng công nghệ blockchain để kiểm soát nguồn gốc & theo dõi đơn hàng.

                  

· Quan điểm: có nên lập quỹ bồi thường cross-border?

· → Quan điểm: Có.

o Vì sao:

· Giúp bảo vệ người tiêu dùng yếu thế: Không có khả năng kiện tụng quốc tế.

· Tăng niềm tin với thương mại điện tử quốc tế.

· Có thể kết hợp giữa nhà nước, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, nền tảng thanh toán.

· Tuy nhiên:

· Cần có tiêu chí rõ ràng về các trường hợp được bồi thường.

· Quỹ phải đi kèm cơ chế truy thu lại từ đơn vị vi phạm (nếu có thể).

· THẢO LUẬN

· Ai chịu trách nhiệm quảng cáo sai sự thật

o Chính: Công ty X là chủ thể quảng cáo và cung cấp sản phẩm.

o Phụ: Nền tảng quảng cáo như Facebook nếu không kiểm duyệt nội dung sai lệch.

· Bộ Y tế có thể yêu cầu PayPal hoàn tiền không?

· Không trực tiếp, nhưng có thể:

· Gửi yêu cầu hợp tác điều tra hoặc yêu cầu đóng băng tài khoản nếu có dấu hiệu lừa đảo.

· Yêu cầu Bộ Công Thương hoặc Ngân hàng Nhà nước VN phối hợp thông qua cơ chế thanh toán quốc tế.

 · Luật quảng cáo VN có hiệu lực ngoài lãnh thổ không?

o Không có hiệu lực trực tiếp ngoài lãnh thổ.

o Tuy nhiên, nếu quảng cáo nhắm tới người tiêu dùng VN, có thể yêu cầu nền tảng gỡ nội dung vi phạm theo luật Việt Nam (tương tự Luật An ninh mạng).

· Người VN có thể kiện công ty Mỹ không?

o Có thể theo luật quốc tế, nhưng:

o Tốn chi phí, thời gian.

o Phải kiện tại tòa án nước ngoài, thường là bất lợi cho người tiêu dùng cá nhân.

· WTO/GATS có ràng buộc gì về dược phẩm?

· GATS cho phép tự do cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, nhưng:

· - Các quốc gia có quyền bảo vệ sức khỏe cộng đồng → VN có thể áp dụng biện pháp                 kiểm soát sản phẩm không được cấp phép.

· - WTO không cấm cấm nhập khẩu dược, nhưng yêu cầu minh bạch, không phân biệt đối              xử

· Facebook có trách nhiệm gì khi hiển thị quảng cáo sai?

o + Facebook có trách nhiệm nền tảng, đặc biệt nếu:

o Quảng cáo nhắm vào người tiêu dùng VN.

o Không kiểm duyệt nội dung sai sự thật về sản phẩm dược.

o + VN có thể yêu cầu Facebook gỡ quảng cáo, khóa tài khoản vi phạm.

· Giải pháp công nghệ nào chặn thanh toán cross-border?

o AI/ML kiểm tra nội dung giao dịch đáng ngờ.

o Gắn nhãn “kiểm duyệt” sản phẩm rủi ro: trước khi thanh toán.

o Hệ thống cảnh báo quốc gia (National Alert): khi người dùng chuẩn bị thanh toán, hiển thị cảnh báo sản phẩm chưa được cấp phép.

o Tích hợp dữ liệu của Bộ Y tế vào hệ thống thanh toán để kiểm tra tự động.

· Bảo vệ người tiêu dùng cross-border nên theo cơ chế nào?

· Cơ chế phối hợp 3 bên:

o Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Y tế, Công Thương)

o Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng

o Các nền tảng thanh toán quốc tế

· -  Hợp tác đa phương: trong khuôn khổ ASEAN, APEC về bảo vệ người tiêu dùng xuyên             biên giới.

· Nếu thuốc giả gây hại, trách nhiệm đạo đức thuộc về ai?

o Chính: Công ty X sản xuất và quảng cáo.

o Phụ: Nền tảng quảng cáo (nếu không kiểm duyệt), nền tảng thanh toán (nếu bị cảnh báo mà không ngăn chặn).

o Đạo đức truyền thông: Những KOL, reviewer quảng cáo sản phẩm sai sự thật cũng có trách nhiệm.

· Phối hợp Bộ Y tế & PGW quốc tế ra sao?

o Tăng hợp tác thông tin về thuốc không được cấp phép.

o Chia sẻ dữ liệu cảnh báo nhanh về dược phẩm xuyên biên giới.

o Ký kết biên bản ghi nhớ với WHO, ASEAN về kiểm soát thuốc nhập khẩu online.

· Có nên lập quỹ bồi thường xuyên biên giới không?

· Có, nhưng cần:

o Cơ chế đóng góp từ doanh nghiệp (có thể từ phí nền tảng).

o Tiêu chí chi trả rõ ràng.

o Minh bạch, công khai, được giám sát bởi tổ chức độc lập.

· Nhà thuốc VN học được gì khi cạnh tranh với hàng ngoại ? .vv

o Nâng cao chất lượng sản phẩm, minh bạch nguồn gốc.

o Tăng cường quảng bá thương hiệu theo đúng pháp luật.

o Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử.

o Chứng nhận chất lượng để tăng niềm tin người tiêu dùng